Czy warto oszczędzać energię?

 

Pakiet klimatyczno-energetyczny 3 x 20 obliguje nas do 20-procentowego obniżenia zużycia energii. Cel ten możemy zrealizować przy udziale wielu środowisk i podmiotów. Działając na szczeblu gminy, można uzyskać wspaniałe efekty i jednocześnie zaoszczędzić sporo pieniędzy. Co zyskały gminy – laureaci konkursu na najbardziej efektywną energetycznie gminę, ogłoszonego przez Krajową Agencję Poszanowania Energii? W jakich obszarach osiągnęły największe oszczędności zużycia energii? O to zapytaliśmy włodarzy zwycięskich gmin.

Robert Raczyński, prezydent Lubina

     Na pytanie, czy warto oszczędzać energię, odpowiedź jest prosta: tak. Mniejsze zużycie energii pozwala zaoszczędzić pieniądze i jednocześnie pomóc środowisku. Umożliwi to nam też wykorzystywanie zasobów przez dłuższy okres. Coraz większego znaczenia nabiera ogrzewanie cieplne. Obecnie na rynku są ogólnie dostępne urządzenia, które pomagają w regulowaniu zużycia ciepła. Można również przeprowadzić kilka czynności zapobiegających utracie ciepła. Najbardziej skuteczne są: wymiana okien, ocieplenie ścian i stropodachów oraz zastosowanie nowych systemów grzewczych.

Nasza gmina z sukcesem realizuje dwa z trzech założeń unijnego pakietu klimatyczno-energetycznego 3 x 20. Prowadzimy inwestycje spełniające wymogi ograniczenia emisji dwutlenku węgla oraz zmniejszenia zużycia energii.

W latach 2005-2007 na terenie Lubina (woj. dolnośląskie) przeprowadzono termomodernizację 21 obiektów oświatowych w tym dziewięć placówek szkolnych oraz 12 przedszkolnych. Realizacja zapewniła znaczną poprawę warunków przebywania w szkołach i przedszkolach objętych programem. Poprawił się komfort pracy zarówno wychowawców, jak i dzieci. Był to też dobry krok w stronę ograniczenia emisji dwutlenku węgla i jednocześnie zmniejszenia zapotrzebowania na energię cieplną. Ponadto plan dobrze wpisał się w Program Ochrony Środowiska dla gm. Lubin.

W ramach projektu zostało ocieplonych ok. 33 tys. m² ścian zewnętrznych, 28 tys. m² stropodachów, wymieniono 9 tys. m² okien i zamontowano nawiewniki w każdym pomieszczeniu. Ponadto zmodernizowano 21 układów ogrzewania, wymieniając m.in. grzejniki i montując zawory termostatyczne. Działania te były zgodne z Programem Zrównoważonego Rozwoju i Ochrony Środowiska Gminy, ale również z planami powiatowymi i wojewódzkimi. Zostało to docenione przez Krajową Agencję Poszanowania Energii, dzięki czemu gm. Lubin zajęła pierwsze miejsce w III edycji konkursu na najbardziej efektywną energetycznie gminę.

Całkowite wydatki, które zostały poniesione przy realizacji planu termomodernizacji placówek, to ponad 20 mln złotych. Większość nakładów pochodziła z kredytów, zgodnie z ustawą z 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termo modernizacyjnych, przy czym po zakończeniu realizacji projektu z Banku Gospodarstwa Krajowego gmina otrzymała ponad 2,5 mln złotych w formie premii termomodernizacyjnej. Termomodernizacja to jednocześnie poprawa estetyki budynków powstałych w latach 70-80. Szare, zniechęcające betonowe klocki wyglądają teraz nowocześnie i komfortowo.

Gminny program ,,Likwidacja ogrzewania piecowego”, przeprowadzony we wcześniejszych latach, objął realizację inwestycji związanych z likwidacją kotłowni lokalnych i ogrzewania piecowego poprzez utworzenie nowych sieci centralnego ogrzewania oraz węzłów cieplnych. Przeprowadzono też zmianę sposobu ogrzewania z węglowego na gazowe. Projektem objęto już dwa obiekty przy ul. Odrodzenia, a skorzystało z niej pięć rodzin. Są to udane inwestycje ze względu na to, że stosowanie centralnego ogrzewania jest dużo bezpieczniejsze i bardziej komfortowe.

Wprowadziliśmy specjalny program współpracy ze wspólnotami, zachęcający je do remontowania swoich osiedli. Podejmujemy się przebudowy podwórek, wyposażając je w odpowiednie sprzęty, bezpieczne place zabaw w miejscach, gdzie prowadzi się termomodernizację bloków. Mieszkańcy sami decydują o tym, w jakim zakresie miasto ma zrealizować swoje założenia. Jest to dla nich bardzo korzystne, gdyż to od nich zależy, jak będzie wyglądało ich otoczenie.

Dzięki termomodernizacji samych obiektów edukacyjnych zmniejszyła się emisja CO₂ o blisko 7,5 tys. ton rocznie. Roczne oszczędności szacowane są na ok. 2,5 mln złotych.

Jacek Krywult, prezydent Bielska-Białej

W zorganizowanym przez Krajową Agencję Poszanowania Energii konkursie na najbardziej efektywną energetycznie gminę ( III edycja) w kategorii gmin o liczebności powyżej 100 000 miasto Bielsko-Biała zajęło pierwsze miejsce.

Specyfika podejścia do zagadnień energetycznych w Bielsku-Białej wyróżnia się na tle innych miast, gdyż wynika z całościowego i systemowego traktowania tych kwestii w oparciu o profesjonalne zarządzanie energią. Znalazło to odzwierciedlenie także w konkursie, do którego zgłoszono zarówno działania związane z prostą termomodernizacją, jak i z efekty nadzoru eksploatacyjnego w szerokim spektrum budynków oraz modernizacje ciepłowniczych sieci przesyłowych i węzłów cieplnych. W rzeczywistości miasto Bielsko-Biała stara się wpływać na rozsądne korzystanie z energii nie tylko w obszarze publicznym, ale też wśród inwestorów i mieszkańców.

Spośród tematów zgłoszonych w konkursie największy liczebnie efekt przyniosła restrukturyzacja miejskiego systemu ciepłowniczego, który przed laty nastawiony był na zasilanie parą fabryk i zakładów przemysłowych. Odpowiednie reagowanie przez lokalne przedsiębiorstwo ciepłownicze PK „Therma”, skutkuje sukcesywną wymianą starych sieci na nowoczesne preizolowane i monitorowane sieci wodne, z zamianą pary jako czynnika grzewczego na wodę i modernizacją starych węzłów cieplnych. Działania te przyniosły ogromne oszczędności, pozwalające utrzymywać praktycznie stałe ceny ciepła od wielu lat, mimo znacznego wzrostu cen innych rodzajów energii. Skorzystali na tym wszyscy mieszkańcy. W okresie podlegającym ocenie konkursowej, czyli w latach 2006-2008 straty ciepła zmniejszono o 32 826 MWh.

Wspomniane wyżej zarządzanie energią w Bielsku-Białej ma już długą historię. Miejskie Biuro Zarządzania Energią powstało bowiem w 1997 r. Od 2005 r. buduje stopniowo spójny system zarządzania energią, oparty na odpowiednich procedurach postępowania, oraz bazę danych energetycznych o budynkach miejskich. Zespół ekspertów biura analizuje faktury i umowy dotyczące dostawy czynników energetycznych, a także czuwa nad doborem odpowiednich taryf i mocy. Ponadto wizytuje obiekty podlegające administracji gminy pod kątem ich kondycji energetycznej oraz doradza administratorom w sprawach energetycznych. Dodatkowym efektem wizyt pracowników biura w obiektach gminnych i kontaktów z administratorami tych placówek jest upowszechnianie wiedzy dotyczącej właściwych zachowań sprzyjających oszczędzaniu energii. Przynosi to konkretne rezultaty w postaci obniżenia zużycia energii dzięki poprawnej eksploatacji budynku.

Na podstawie zebranych danych możliwa jest również ocena zakresu i opłacalności prac termomodernizacyjnych. Na potrzeby funkcjonowania systemu zarządzania energią wykorzystywane są takie instrumenty jak: specjalne oprogramowanie bazodanowe do gromadzenia i przetwarzania danych, system przenośnych rejestratorów temperatur i wilgotności w budynkach, urządzenia do badania skuteczności wentylacji, pomiaru jakości energii elektrycznej itp.

Do konkursu zgłoszono 39 monitorowanych budynków publicznych, w których (dzięki jednocześnie zachodzącym kierunkom zmian w postaci termomodernizacji oraz lepszej energetycznie eksploatacji) tylko na przestrzeni lat 2006-2008 możliwe było zaoszczędzenie 3 281 MWh energii.

Ze względu na to, że gminy często posiadają niezbyt wiele środków na termomodernizację swoich obiektów, powinny bardzo mądrze wybierać inwestycje, które przyniosą najlepsze efekty. Jak pokazuje doświadczenie Bielska-Białej, wiele oszczędności energetycznych można uzyskać na drodze pozainwestycyjnej lub przy niewielkich nakładach. Przedstawione działania są motywowane nie tylko względami ekonomicznymi, ale mają także uzasadnienie ekologiczne i służą ochronie powietrza przed nadmiernymi zanieczyszczeniami.

Celem naszych inwestycji było zmniejszenie zapotrzebowania na energię cieplną, a jednocześnie obniżenie emisji CO₂. Zakres rzeczowy inwestycji w gm. Kleczew (woj. wielkopolskie) obejmował m.in. docieplenie ścian, stropodachów oraz wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz zamianę instalacji c.o. z węglowej na opalanie gazem ziemnym w budynkach Ośrodka Zdrowia „Dom Lekarza” oraz posterunku policji i Biura Obsługi Szkolnictwa.

Korzyści wynikające z przeprowadzonych termomodernizacji mają wymiar ekonomiczny oraz ekologiczny. Nastąpiło zmniejszenie rocznego zużycia energii o ok. 70%. Ponadto przeprowadzone inwestycje ograniczyły emisję szkodliwych substancji do atmosfery i wpłynęły na polepszenie stanu środowiska naturalnego. Oprócz efektów oszczędnościowych poprawił się wygląd budynków oraz poziom życia mieszkańców.

W latach 2006-2009 wymieniono również system ogrzewania z olejowego na gaz ziemny w w budynkach: hali sportowej przy ul 600-lecia, biblioteki publicznej, urzędu gminy, szkoły podstawowej oraz kina. W nowo wybudowanych obiektach – Hali Sportowej w Kleczewie przy ul. Białobrodzkiej oraz Miejsko-Gminnym Centrum Kultury w Kleczewie – zastosowano gaz ziemny do celów grzewczych. Dokończono docieplenie całego obiektu Gimnazjum w Kleczewie oraz Hali Sportowej w Kleczewie. Zakończone zostały prace związane z modernizacją kotłowni węglowej na osiedlu Górniczym, która dostarcza ciepło dla trzech bloków. Prace polegały na zmianie systemu ogrzewania z węglowego na gaz ziemny, ponadto do produkcji ciepłej wody użytkowej zastosowano kolektory słoneczne.

Trwa modernizacja kotłowni w wiejskim Ośrodku Zdrowia w Budzisławiu Kościelnym. Zakres prac obejmuje zmianę systemu ogrzewania z węglowego na biomasowe, instalację ciepłej wody użytkowej wyposażono w kolektory słoneczne oraz wymieniono stolarkę okienną i drzwiową.

W dwóch świetlicach w Józefowie i Dankowie po ich gruntownej przebudowie zmieniono system ogrzewania z węglowego na gaz propan-butan. Ukończono prace związane z modernizacją szatni na Stadionie Miejskim w Kleczewie, wymieniono ogrzewanie węglowe na gaz ziemny oraz zastosowano system kolektorów słonecznych do przygotowania cieplej wody użytkowej. W najbliższej przyszłości planowana jest również zmiana systemu ogrzewania z węglowego na gaz ziemny w pozostałych blokach wielorodzinnych.

Udział w konkursie stał się dla nas szansą zyskania nowych doświadczeń i wymiany informacji między gminami w zakresie wdrażania nowych energooszczędnych przedsięwzięć. Od lat podejmujemy inicjatywy mające na celu racjonalne gospodarowanie energią oraz edukację ekologiczną wśród mieszkańców. W naszych działaniach zwracamy uwagę na ochronę przyrody. Segregujemy odpady, szczególnie opakowania, co sprawia, że oszczędzamy surowce naturalne oraz energię, przyczyniając się tym samym do zmniejszenia emisji CO₂. Wszystko, co robimy, staramy się czynić w zgodzie z otaczającym środowiskiem naturalnym. Oszczędzanie energii ma także konkretne przełożenie na życie mieszkańców – przecież na energię wydajemy pieniądze wszystkich obywateli, a więc oszczędzając energię, oszczędzamy pieniądze ludzi. Stawiamy na intensywny rozwój gospodarczy gminy w harmonii ze środowiskiem.