RURA CZY KRATA ?

 



RURA CZY KRATA ?
Wady i zalety

     Stosowanie słupów rurowych do budowy napowietrznych linii elektroenergetycznych ma zarówno swoich zwolenników jak i przeciwników. Praktycznie od momentu postawienia pierwszej konstrukcji rurowej blisko 30 lat temu toczy się dyskusja nad ich zaletami i wadami w stosunku do słupów kratowych. Niemniej jednak trzeba stwierdzić że są one stosowane w wielu krajach na świecie i to zarówno w układzie równoległym ze słupami ażurowymi lub drewnianymi (USA, Włochy) jak i jako podstawowe konstrukcje wsporcze dla linii napowietrznych (Niemcy).



Od kilku lat zmiany klimatyczne w naszej części Europy powodują - pomimo ogłaszanego powszechnie ocieplania się klimatu - coraz to bardziej mroźne i śnieżne zimy. Coraz częściej słupy linii elektroenergetycznych poddawane są ekstremalnym testom wytrzymałościowym. Jak dotąd słupy rurowe wychodzą ze starcia z naturą obronną ręką podczas gdy dzienniki pełne są informacji o pozbawionych energii elektrycznej tysiącach odbiorców dla potrzeb których pracowały sieci zbudowane na słupach kratowych, betonowych lub drewnianych. Trzeba jednak obiektywnie stwierdzić, że konstrukcje rurowe nie mają jeszcze tak długiego „stażu pracy”.

Poniżej przedstawimy porównanie tradycyjnych rozwiązań kratowych ze słupami rurowymi.

Zima, zima

Krata

Konstrukcje ażurowe stanowią dobre rozwiązanie konstrukcyjne pod warunkiem zapewnienia stabilnego, równomiernego obciążenia konstrukcji siłami pochodzącymi od zwieszonych przewodów. W przypadku obciążenia nierównomiernego np. kiedy z przewodu lub przewodów jednego tylko toru linii spadnie nagromadzony na nich lód, powoduje to obciążenie nierównomierne wszystkich elementów zakratowania a tym samym przeciążenie jedynie poszczególnych kształtowników i ich uszkodzenie. Prowadzi to do skręcenia całego słupa, oberwania głowicy i zerwania przewodów linii.

Rura

Słupy rurowe realizowane są w oparciu o trzon o przekroju wielokąta foremnego, który to przekrój jest najbardziej ze wszystkich odporny na działanie sił skręcających ze względu na kształt zbliżony do koła. Nierównomierne obciążenie nie ma większego wpływu na trzon słupa, a jedynie może - w przypadku obciążeń ekstremalnych - spowodować uplastycznienie stali w elementach poprzeczników i ich zniekształcenie, co nie pociągnie za sobą uszkodzenia linii.

Teren na wagę złota

Krata

Słup kratowy z racji swej konstrukcji posadowiony jest na czterech rozstawionych często bardzo szeroko nogach. Powoduje to znaczne koszty związane z wykupem gruntu do posadowienia słupa, co zwłaszcza w przypadku terenów zurbanizowanych, pociąga za sobą spore koszty wpływające znacznie na koszt całej inwestycji. Przestrzenna konstrukcja trzonu słupa powoduje znaczne rozszerzenie punktów zamocowania przewodów roboczych a co się z tym wiąże rozszerzenie pasa terenu pod linią.


Rura

Charakterystyczną cechą konstrukcji na bazie trzonu rurowego jest znaczne ograniczenie terenu potrzebnego do jej posadowienia. W najbardziej skrajnych przypadkach dla linii o napięciu 110 kV jest to okrąg o średnicy nie przekraczającej 3 m. Smukła sylwetka słupa sprzyja zawężeniu niezbędnego pasa terenu pod linią.




Uwaga złodziej

Krata

Konstrukcja kratowa z uwagi na dużą ilość połączeń skręcanych jest wielce podatna na akty wandalizmu czy wręcz kradzieże poszczególnych elementów konstrukcyjnych. Powoduje to zmniejszenie nośności konstrukcji, a w przypadkach skrajnych - przewrócenie słupa i zerwanie linii. Słup kratowy przez swoją charakterystyczną konstrukcję jest swoistą drabiną dla nieodpowiedzialnych śmiałków - amatorów alpinizmu ekstremalnego lekceważących własne bezpieczeństwo.

Rura

Konstrukcja rurowa ze względu na swoją charakterystykę jest odporna na działania osób postronnych z bardzo prostej przyczyny – ze słupa rurowego nie ma co zdemontować. Brak elementów konstrukcyjnych dostępnych z ziemi uniemożliwia śmiałkom wejście na słup. Komunikacja na takim słupie rozpoczyna się bowiem od wysokości co najmniej 3, 5 m, co umożliwia wejście monterom wyposażonym w drabinę, a uniemożliwia nawet najsprawniejszym „cywilom”.

Czas to pieniądz

Krata

Ażurowa konstrukcja słupa kratowego jest bardzo czasochłonna w trakcie montażu nawet jeżeli na plac budowy trafi ona w formie skręconych wcześniej modułów. Duża ilość połączeń sprawia, że w celu przyspieszenia montażu należy zatrudnić przy nim większą liczbę pracowników.

Rura

Głównym elementem słupa rurowego jest trzon z elementów w postaci rur stożkowych, które na placu budowy są na siebie nasuwane i zaciskane bez użycia elementów złącznych. Pozostaje jedynie dokręcić „galanterię” w postaci poprzeczników oraz drabin i konstrukcja może zostać postawiona. Zajmuje to od 2 do 5 godzin czteroosobowej brygadzie.

Ładne i trwałe

Krata

W wielu zakładach energetycznych standardem jest już dodatkowe zabezpieczanie konstrukcji słupów poprzez malowanie. Wykonywanie takiego zabiegu na słupie kratowym jest bardzo pracochłonne i pociąga za sobą - w przypadku słupów pracującej linii - konieczność jej długotrwałego wyłączenia.

Rura

Malowanie konstrukcji rurowej jest mało skomplikowane i przy odrobinie wprawy, dwóch malarzy - pracując metodą alpinistyczną - zabezpiecza cały słup w ciągu kilku godzin. Pomimo zastosowania trzonu pełnościennego, powierzchnia malowania jest mniejsza niż w przypadku analogicznego kratowca.

Zarówno w przypadku słupów kratowych jak i rurowych bardzo istotne jest przestrzeganie przez producentów reżimów technologicznych, jak i stosowanie wysokiej jakości materiałów. Dlatego też bardzo korzystny jest fakt, że w Polsce produkuje się zarówno kratowce jak i słupy rurowe. W każdej chwili Inwestor może zlecić swoim służbom kontrolę procesu produkcji zamówionych słupów rurowych w fabryce Firmy KROMISS-BIS – jedynego polskiego producenta tych konstrukcji w Chrzanowie.

Można również współuczestniczyć w procesie projektowym gdyż ta polska Firma jest zarówno projektantem jak i producentem tych słupów. Posiada również służby budowlano–montażowe mogące wybudować fundamenty i posadowić na nich słupy oraz gwarantują pełen serwis. Jest to ogromny atut, przemawiający za produktem polskim, a nie sprowadzanym z krajów, gdzie zarówno poziom techniczny, jak i zwłaszcza kultura pracy, pozostawiają wiele do życzenia. Bierze to pod uwagę wielu inwestorów, dla których - obok ceny - istotna jest również jakość, solidność i zaufanie do marki producenta.

Mariusz Wolski
Kierownik Działu Energetyki Wysokich Napięć
KROMISS-BIS Sp. z o. o.
42-202 Częstochowa, ul. Legionów 92
tel. (034) 360 24 00, fax (034) 360 24 01
info@kromiss-bis. pl