HARMONY OF LIFE
BEZPŁATNY NEWSLETTER: 
     |      SZUKAJ NA PORTALU: 
Ecoeurope.eu     
CZŁOWIEK ŹRÓDŁEM DOBRAistota złaNowe Niebo i ZiemiaKonstytucja III TYSIĄCLECIADom.ecoeuropeHarmonia życia na co dzieńPolskiNarod.pl
BibliotekaUzdrowiska InnowacjePRZEBUDZENIE LUDZKOŚCIInstytut SzczęściaDar.ecoeuropeVideo.ecoeuropePolska
 
 
 

KONSTYTUCJA SZWAJCARII CZ II

Portal ecoeurope.eu
R E K L A M A
R E K L A M A

KONSTYTUCJA SZWAJCARII CZ II
KONSTYTUCJA FEDERALNA KONFEDERACJI SZWAJCARSKIEJ
z 18 kwietnia 1999 r.




Źródło: http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/szwajcaria.html 


Zgromadzenie Federalne Konfederacji Szwajcarskiej, po zaznajomieniu się z orędziem Rady Federalnej z dnia 20 listopada 1996 r., uchwala: 1)

KONSTYTUCJĘ FEDERALNĄ KONFEDERACJI SZWAJCARSKIEJ

z 18 kwietnia 1999 r. 2)


CZ II


Artykuł 119

Sztuczne zapładnianie i inżynieria genetyczna w odniesieniu do człowieka

1. Człowiek jest chroniony przed nadużyciami sztucznego zapładniania i inżynierii genetycznej.

2. Federacja wydaje przepisy o obchodzeniu się z ludzkim nasieniem i materiałem genetycznym. Troszczy się przy tym o ochronę ludzkiej godności, osobowości i rodziny oraz przestrzega następujących zasad:

a. Wszelkie formy klonowania i ingerencji w materiał genetyczny ludzkich komórek i embrionów są niedopuszczalne;

b. Nie pochodzące od człowieka nasienie lub materiał genetyczny nie może być wprowadzany do ludzkiego nasienia lub z nim łączony;

c. Metody medycznie popieranego zapłodnienia mogą być stosowane tylko wtedy, gdy nie można inaczej usunąć bezpłodności lub niebezpieczeństwa przeniesienia ciężkiej choroby, jednakże nie w celu osiągnięcia w organizmie dziecka określonych właściwości lub w celu eksperymentów naukowych; zapłodnienie męskimi komórkami poza ciałem kobiety jest dozwolone tylko na warunkach określonych w ustawie; poza organizmem kobiety może być rozwinięte do stadium embrionu tylko tyle ludzkich komórek jajowych, ile może być natychmiast użyte do implantacji;

d. Ofiarowywanie embrionów i wszelkiego rodzaju zastępcze macierzyństwo są niedopuszczalne;

e. Nie może być uprawiany żaden handel ludzkimi komórkami i wytworami z embrionów;

f. Materiał genetyczny człowieka może być badany, rejestrowany lub ujawniany tylko wtedy, gdy zainteresowana osoba wyrazi na to zgodę lub gdy przewiduje to ustawa;

g. Każdy ma dostęp do danych o jego pochodzeniu.

Artykuł 120

Technologia genetyczna w odniesieniu do życia pozaludzkiego

1. Człowiek i jego środowisko pozostaje pod ochroną przed nadużyciami inżynierii genetycznej.

2. Federacja wydaje przepisy o postępowaniu z nasieniem i materiałem genetycznym zwierząt, roślin i innych organizmów. Uwzględnia przy tym godność stworzenia, jak i bezpieczeństwo człowieka, zwierząt i środowiska oraz chroni genetyczną różnorodność zwierząt i rodzajów roślin.

Oddział 9

Pobyt i osiedlanie się cudzoziemców

Artykuł 121

1. Ustawodawstwo o wjeździe, wyjeździe, pobycie i osiedlaniu się cudzoziemców oraz zapewnianiu azylu należy do kompetencji Federacji.

2. Cudzoziemcy mogą być wydaleni ze Szwajcarii, jeżeli zagrażają bezpieczeństwu kraju.

Oddział 10

Prawo cywilne, prawo karne, metrologia

Artykuł 122

Prawo cywilne

1. Ustawodawstwo w dziedzinie prawa cywilnego należy do kompetencji Federacji.

2. W sprawie organizacji sądów, postępowania sądowego oraz orzekania w sprawach cywilnych właściwe są kantony.

3. Prawomocne wyroki sądowe w sprawach cywilnych są wykonalne w całej Szwajcarii.

Artykuł 123

Prawo karne

1. Ustawodawstwo w dziedzinie prawa karnego należy do kompetencji Federacji.

2. Federacja może zapewnić kantonom subwencje na:

a. budowę zakładów;

b. poprawę wykonywania kar i środków zaradczych;

c. urządzenia, które realizują przedsięwzięcia wychowawcze wobec dzieci i młodzieży oraz młodocianych.

3. W sprawie organizacji sądów, postępowania sądowego oraz orzekania w sprawach karnych właściwe są kantony.

Artykuł 124

Pomoc ofiarom

Federacja i kantony dbają, aby osoby, które na skutek czynu karalnego doznały uszczerbku na ciele, psychice lub zostały seksualnie pokrzywdzone, otrzymały pomoc i odpowiednie odszkodowanie, jeżeli w następstwie tego czynu popadły w trudności ekonomiczne.

Artykuł 125

Metrologia

Ustawodawstwo w sprawach metrologii należy do kompetencji Federacji.

Rozdział 3

Ustrój finansowy

Artykuł 126

Zarządzanie finansami *

1. Federacja zachowuje trwałą równowagę między swoim wydatkami i dochodami.

2. Unika ona jakiegokolwiek niedoboru w swoim bilansie, uwzględnia przy tym sytuację gospodarczą.

Artykuł 127

Zasady opodatkowania

1. Ogólne zasady kształtowania podatków, zwłaszcza krąg podatników, przedmiot podatku i jego wymiar, podlegają określeniu w ustawie.

2. Na ile pozwala na to rodzaj podatku, należy przy tym przestrzegać w szczególności zasady powszechności i równości opodatkowania oraz zasady opodatkowania według wydajności ekonomicznej.

3. Zabronione jest podwójne opodatkowanie między kantonami. Federacja podejmuje niezbędne środki.

Artykuł 128

Podatki bezpośrednie *

1. Federacja może pobierać bezpośredni podatek:

a. najwyżej 11,5 % od dochodów osób fizycznych;

b. najwyżej 9,8 % od czystego zysku osób prawnych;

c. najwyżej 0,825 promila od kapitału i rezerw osób prawnych.

2. Przy ustalaniu taryf Federacja uwzględnia obciążenie kantonów i gmin podatkami bezpośrednimi.

3. Przy podatku dochodowym osób fizycznych równoważy się okresowo skutki ochłodzenia koniunktury.

4. Podatki są wymierzone i pobierane przez kantony. Z przychodu brutto z podatku trzy dziesiąte przypadają kantonom; z tego co najmniej jedna szósta zostaje użyta na wyrównanie finansowe między kantonami.

Artykuł 129

Harmonizowanie podatków

1. Federacja ustala zasady harmonizowania podatków bezpośrednich przez Federację, kantony i gminy; bierze przy tym pod uwagę dążenia kantonów do ich harmonizowania.

2. Harmonizowanie rozciąga się na obowiązek podatkowy, przedmiot i okresowy wymiar podatków, postępowanie i prawo karne podatkowe. Od harmonizowania są wyłączone w szczególności taryfy podatkowe, stawki podatkowe i należności wolne od podatku.

3. Federacja może wydawać przepisy zapobiegające nieuzasadnionym przywilejom podatkowym.

Artykuł 130

Podatek od wartości dodanej *

1. Federacja może pobierać od towarów i usług, łącznie ze zużyciem na potrzeby własne, jak i na import, podatek od wartości dodanej w maksymalnej stawce 6,5%.

2. 5 % od dochodów z podatku będzie przeznaczone na środki dla odciążenia podatników o niższych dochodach.

3. Jeżeli z powodu wzrostu struktury wieku nie uda się zapewnić finansowania ubezpieczeń na starość, dla wdów i sierot oraz z powodu inwalidztwa, stawka podatku od wartości dodanej może być podniesiona maksymalnie o jeden punkt procentowy. 12)

Artykuł 131

Szczególne podatki konsumpcyjne *

1. Federacja może pobierać szczególne podatki konsumpcyjne od:

a. tytoniu i wyrobów tytoniowych;

b. wyrobów spirytusowych;

c. piwa;

d. samochodów i ich części składowych;

e. ropy, innych olei mineralnych, gazu ziemnego i produktów uzyskanych z jego przetworzenia oraz materiałów pędnych.

2. Może ona pobierać dopłatę do podatku konsumpcyjnego od materiałów pędnych.

3. Kantony otrzymują 10 % czystego dochodu z podatku od wyrobów spirytusowych. Środki te należy użyć do zwalczania przyczyn i następstw uzależnienia.

Artykuł 132

Podatek pobierany w formie znaczków skarbowych i podatek rozliczeniowy *

1 Federacja może pobierać podatki w formie znaczków skarbowych od papierów wartościowych, pokwitowań premii ubezpieczeniowych i od innych świadectw obrotu handlowego; wyłączony od podatku skarbowego jest obrót nieruchomościami rolnymi i obrót hipoteczny.

2 Federacja może pobierać podatek rozliczeniowy z dochodu od kapitału, od wygranych na loterii i od ubezpieczeń.

Artykuł 133

Cła

Ustawodawstwo w sprawach ceł i innych opłat od obrotu towarami przekraczającymi granicę należy do kompetencji Federacji.

Artykuł 134

Wyłączenie kantonalnego i komunalnego opodatkowania

Kantony i gminy nie mogą obciążać podatkiem tego samego rodzaju przedmiotu, który ustawodawstwo federalne oznaczy jako przedmiot podatku od wartości dodanej, szczególnych podatków konsumpcyjnych, podatku pobieranego w formie znaczków skarbowych i podatku rozliczeniowego lub uzna za wolne od podatku.

Artykuł 135

Wyrównanie finansowe

1. Federacja wspiera wyrównanie finansowe między kantonami.

2. Przy zapewnieniu świadczeń federalnych uwzględnia ona zdolność finansową kantonów i regionów górskich.



* Z przepisami przejściowymi

9) We wszystkich trzech równoprawnych tekstach występuje podobne określenie: w jęz.niem.: "nach dem Milizprinzip", w jęz. franc. "le principe de l'armée de milice", w jęz. wł. "secondo il principio di milizia"; w literaturze przedmiotu używa się też określenia "półzawodowość" (przyp. tłum.).

10) W tekście niem. stanowiącym podstawę przekładu użyte określenie: "Hinterlassenen" w tekście franc. "survivant", w tekście wł. "superstiti" obejmuje trzy grupy osób uprawnionych do renty w razie utraty osoby zobowiązanej do ich utrzymywania, a mianowicie: wdowy, wdowców i sieroty.(przyp. tłum.).

11) Pod pojęciem renty (w jęz. niem.:" die Rente", franc.: "la rente", wł.: "la rendita") - należy rozumieć zarówno świadczenia emerytalne z tytułu ubezpieczenia na starość, jak i świadczenia rentowe z innych tytułów (przyp. tłum.).

12) Z tej kompetencji ustawodawca uczynił użytek; zob. uchwałę federalną z 20 marca 1998 r. o podniesieniu stawek podatku od wartości dodanej dla ubezpieczeń AHV/IV AS 1998 1803). Zgodnie z tym stawki podatku od wartości dodanej wynoszą z mocą od 1 stycznia 1999. 7,5% (stawka zwykła), 2,3% (stawka obniżona) i 3,5% (stawka specjalna za usługi noclegowe).




Tytuł 4

NARÓD I KANTONY

Rozdział 1

Postanowienia ogólne

Artykuł 136

Prawa polityczne

1. Prawa polityczne w sprawach federalnych przysługują wszystkim Szwajcarom, którzy ukończyli 18 rok życia i nie są ubezwłasnowolnieni z powodu choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego. Wszyscy mają równe prawa polityczne i obowiązki.

2. Mogą oni brać udział w wyborach do Rady Narodowej i w głosowaniach federalnych, jak również mogą podejmować i podpisywać inicjatywy ludowe i referenda w sprawach federalnych.

Artykuł 137

Partie polityczne

Partie polityczne współdziałają w kształtowaniu poglądów i woli narodu.

Rozdział 2

Inicjatywa i referendum

Artykuł 138

Inicjatywa ludowa w sprawie całkowitej zmiany Konstytucji Federalnej

1. 100 000 uprawnionych do głosowania może zaproponować całkowitą zmianę Konstytucji Federalnej.

2. Żądanie to jest przedstawiane narodowi pod głosowanie.

Artykuł 139

Inicjatywa ludowa w sprawie częściowej zmiany Konstytucji Federalnej

1. 100 000 uprawnionych do głosowania może żądać częściowej zmiany Konstytucji Federalnej.

2. Inicjatywa ludowa w sprawie częściowej zmiany Konstytucji Federalnej może mieć formę propozycji o ogólnym charakterze lub zredagowanego projektu.

3. Jeżeli inicjatywa narusza jedność formy, jedność materii lub bezwzględnie obowiązujące postanowienia prawa międzynarodowego, Zgromadzenie Federalne uznaje ją za całkowicie lub częściowo nieważną.

4. Jeżeli Zgromadzenie Federalne zgadza się z inicjatywą w formie propozycji o ogólnym charakterze, opracowuje częściową zmianę w duchu tej inicjatywy i przedstawia ją narodowi i kantonom pod głosowanie. Jeżeli odrzuca inicjatywę, przedstawia ją narodowi pod głosowanie; naród rozstrzyga, czy inicjatywie należy nadać bieg. Jeżeli naród zgodzi się z inicjatywą, Zgromadzenie Federalne opracowuje odpowiedni projekt.

5. Inicjatywa w formie opracowanego projektu zostaje przedstawiona narodowi i kantonom pod głosowanie. Zgromadzenie Federalne zaleca przyjęcie inicjatywy lub jej odrzucenie. Jeżeli zaleca odrzucenie, może przedstawić projekt przeciwny.

6. Naród i kantony głosują równocześnie nad inicjatywą i projektem przeciwnym. Uprawnieni do głosowania mogą udzielić poparcia obu propozycjom. Mogą też podać, której propozycji należy dać pierwszeństwo w przypadku, gdy obie zostaną przyjęte; jeżeli jedna propozycja uzyskuje większość w głosowaniu ludowym a druga więcej głosów kantonów, żadna z nich nie wchodzi w życie.

Artykuł 140

Referendum obligatoryjne

1. Narodowi i kantonom przedstawia się pod głosowanie:

a. zmiany Konstytucji Federalnej;

b. przystąpienie do organizacji zbiorowego bezpieczeństwa lub do wspólnot ponadnarodowych;

c. ustawy federalne uznane za pilne, które nie mają podstaw konstytucyjnych i których czas obowiązywania przekracza jeden rok; te ustawy federalne muszą być w ciągu roku po przyjęciu przez Zgromadzenie Federalne przedstawione pod głosowanie.

2. Narodowi przedstawia się pod głosowanie:

a. inicjatywy ludowe w sprawie całkowitej zmiany Konstytucji Federalnej;

b. inicjatywy ludowe w sprawie częściowej zmiany Konstytucji Federalnej w formie propozycji o ogólnym charakterze, która została odrzucona przez Zgromadzenie Federalne;

c. pytanie, czy należy przeprowadzić całkowitą zmianę Konstytucji Federalnej w razie niejednomyślności obu izb.

Artykuł 141

Referendum fakultatywne

1. Na żądanie 50 000 uprawnionych do głosowania lub ośmiu kantonów przedstawia się narodowi pod głosowanie:

a. ustawy federalne;

b. ustawy federalne uznane za pilne, których czas obowiązywania przekracza rok;

c. uchwały federalne, o ile przewiduje to konstytucja lub ustawa;

d. umowy międzynarodowe, które:

1. są bezterminowe i nie przewidują wypowiedzenia;

2. przewidują przystąpienie do organizacji międzynarodowych;

3. wprowadzają wielostronne ujednolicenie prawa.

2. Zgromadzenie Federalne może poddać inne umowy międzynarodowe pod referendum fakultatywne.

Artykuł 142

Wymagane większości

1. Projekty przedstawione narodowi pod głosowanie zostają przyjęte, jeżeli wypowiada się za tym większość głosujących.

2. Projekty przedstawione narodowi i kantonom pod głosowanie zostają przyjęte, jeżeli wypowie się za tym większość głosujących i większość kantonów.

3. Wynik głosowania ludowego w kantonie oznacza głos tego kantonu.

4. Kantony Obwalden, Nidwalden, Bazylea-miasto, Bazylea-okolica, Appenzell-Ausserrhoden i Appenzell-Innerrhoden mają po połowie głosu.

 

Tytuł 5

WŁADZE FEDERALNE

Rozdział 1

Ogólne postanowienia

Artykuł 143

Wybieralność

Prawo wybieralności do Rady Narodowej, do Rady Federalnej i do Sądu Federalnego mają wszyscy uprawnieni do głosowania.

Artykuł 144

Niepołączalność

1. Członkowie Rady Narodowej, Rady Kantonów, Rady Federalnej oraz sędziowie Sądu Federalnego nie mogą równocześnie wchodzić w skład żadnego innego organu.

2. Członkowie Rady Federalnej i sędziowie Sądu Federalnego zatrudnieni w pełnym wymiarze nie mogą piastować żadnego innego urzędu w Federacji lub kantonie i nie mogą wykonywać żadnej innej działalności zarobkowej.

3. Ustawa może przewidywać dalsze przypadki niepołączalności.

Artykuł 145

Kadencja

Członkowie Rady Narodowej i Rady Federalnej oraz kanclerz federalny są wybierani na cztery lata. Kadencja sędziów Sądu Federalnego wynosi sześć lat.

Artykuł 146

Odpowiedzialność państwa

Federacja odpowiada za szkody, które jej organy bezprawnie wyrządziły podczas wykonywania swoich czynności urzędowych.

Artykuł 147

Procedura konsultacyjna

Przy przygotowywaniu ważniejszych aktów normatywnych i innych projektów o dużej doniosłości oraz ważniejszych umów międzynarodowych zaprasza się do zajęcia stanowiska kantony, partie polityczne oraz zainteresowane środowiska.

Rozdział 2

Zgromadzenie Federalne

Oddział 1

Organizacja

Artykuł 148

Pozycja prawna

1. Zgromadzenie Federalne, z zastrzeżeniem praw narodu i kantonów, sprawuje najwyższą władzę w Federacji.

2. Zgromadzenie Federalne składa się z dwóch izb, Rady Narodowej i Rady Kantonów; obie izby są równorzędne.

Artykuł 149

Skład i wybory Rady Narodowej

1. Rada Narodowa składa się z 200 deputowanych narodu.

2. Deputowanych wybiera naród w wyborach bezpośrednich na zasadzie proporcjonalności. Co cztery lata cały skład ulega odnowieniu.

3. Każdy kanton tworzy okręg wyborczy.

4. Mandaty są rozdzielone na kantony według liczby ludności. Każdy kanton ma co najmniej jeden mandat.

Artykuł 150

Skład i wybory Rady Kantonów

1. Rada Kantonów składa się z 46 deputowanych kantonów.

2. Kantony Obwalden, Nidwalden, Bazylea-miasto, Bazylea-okręg, Appenzell- Ausserrhoden i Appenzell-Innerrhoden wybierają po jednym deputowanym; pozostałe kantony wybierają po dwóch deputowanych.

3. Kantony regulują tryb wyboru ich deputowanych do Rady Kantonów.

Artykuł 151

Sesje

1. Rady zbierają się regularnie na sesjach. Ustawa określa zwoływanie sesji.

2. Jedna czwarta deputowanych do izby lub Rada Federalna mogą żądać zwołania izb na sesję nadzwyczajną.

Artykuł 152

Przewodnictwo

Każda rada wybiera ze swego grona na okres jednego roku przewodniczącego i pierwszego wiceprzewodniczącego oraz drugiego wiceprzewodniczącego. Ponowny wybór na kolejny rok jest wykluczony.

Artykuł 153

Komisje parlamentarne

1. Każda rada wyznacza ze swego grona komisje.

2. Ustawa może przewidywać wspólne komisje.

3. Ustawa może przekazać komisjom poszczególne kompetencje, o ile nie mają one prawotwórczego charakteru.

4. Komisjom przy wypełnianiu ich zadań przysługuje prawo do informacji, prawo wglądu i uprawnienia śledcze. Ich zakres określa ustawa.

Artykuł 154

Frakcje

Członkowie Zgromadzenia Federalnego mogą tworzyć frakcje.

Artykuł 155

Służby parlamentarne

Zgromadzenie Federalne zarządza służbami parlamentarnymi. Może ono wzywać do pomocy służby administracji federalnej. Szczegóły określa ustawa.

Oddział 2

Postępowanie

Artykuł 156

Oddzielne obrady

1. Rada Narodowa i Rada Kantonów obradują oddzielnie.

2. Dla uchwał Zgromadzenia Federalnego konieczna jest zgoda obu rad.

Artykuł 157

Wspólne obrady

1. Rada Narodowa i Rada Kantonów obradują wspólnie jako Zjednoczone Zgromadzenie Federalne pod przewodnictwem przewodniczącego Rady Narodowej, aby:

a. przeprowadzić wybory;

b. rozstrzygać spory kompetencyjne między najwyższymi organami federalnymi;

c. stosować prawo łaski.

2. Zjednoczone Zgromadzenie Federalne zbiera się poza tym w szczególnych okolicznościach i dla przyjęcia oświadczeń Rady Federalnej.

Artykuł 158

Jawność posiedzeń

Posiedzenia rad są jawne. Ustawa może przewidzieć wyjątki.

Artykuł 159

Zdolność do prowadzenia obrad i wymagana większość

1. Rady mogą ważnie obradować, jeżeli obecna jest większość ich członków.

2. W obydwu radach i w Zjednoczonym Zgromadzeniu Federalnym rozstrzyga większość głosujących.

3. Zgody większości członków każdej z rad wymaga jednak:

a. uznanie ustaw federalnych za pilne;

b. przyjęcie uchwały o subwencjach oraz zobowiązaniach kredytowych i wysokości płatności pociągających za sobą nowe jednorazowe wydatki o wysokości ponad 20 mln. franków lub nowe periodyczne wydatki o ponad 2 mln. franków.

4. Zgromadzenie Federalne może, w drodze rozporządzenia, dostosować te limity do wzrostu cen.

Artykuł 160

Prawo inicjatywy i zgłaszania wniosków

1. Każdemu członkowi rady, każdej frakcji, każdej komisji parlamentarnej i każdemu kantonowi przysługuje prawo przedstawiania inicjatyw Zgromadzeniu Federalnemu.

2. Członkowie rad i Rada Federalna mają prawo zgłaszania wniosków w sprawach będących przedmiotem obrad.

Artykuł 161

Zakaz mandatu imperatywnego

1. Członkowie Zgromadzenia Federalnego głosują bez instrukcji.

2. Ujawniają oni swoje związki z grupami interesów.

Artykuł 162

Immunitet

1. Członkowie Zgromadzenia Federalnego i Rady Federalnej oraz kanclerz federalny nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności prawnej za swoje wypowiedzi w radach i w ich organach.

2. Ustawa może przewidywać dalsze rodzaje immunitetu i rozszerzyć go na dalsze osoby.

Oddział 3

Kompetencje

Artykuł 163

Forma aktów wydawanych przez Zgromadzenie Federalne

1. Zgromadzenie Federalne wydaje akty prawotwórcze w formie ustaw federalnych lub rozporządzeń.

2. Pozostałe akty są wydawane w formie uchwały federalnej; uchwałę federalną, która nie podlega referendum, oznacza się jako zwykłą uchwałę federalną.

Artykuł 164

Ustawodawstwo

1. Wszystkie ważne przepisy ustanawiające prawo należy wydawać w formie ustawy federalnej. Do tej kategorii należą w szczególności przepisy podstawowe dotyczące:

a. wykonywania praw politycznych;

b. ograniczenia praw konstytucyjnych;

c. praw i obowiązków osób;

d. kręgu zobowiązanych do płacenia podatków oraz przedmiotu i wymiaru podatków;

e. zadań i świadczeń Federacji;

f. obowiązków kantonów w zakresie wdrażania i wykonywania prawa federalnego;

g. organizacji i postępowania przed władzami federalnymi.

2. Kompetencje prawotwórcze mogą być przekazane na podstawie ustawy federalnej, o ile nie jest to wykluczone przez Konstytucję Federalną.

Artykuł 165

Ustawodawstwo w sprawach pilnych

1. Ustawa federalna, której wejście w życie nie cierpi zwłoki, może być większością głosów każdej rady uznana za pilną i wprowadzona natychmiast w życie. Należy określić termin jej obowiązywania.

2. W przypadku zgłoszenia żądania poddania pod referendum ustawy federalnej uznanej za pilną, traci ona moc prawną po roku od jej przyjęcia przez Zgromadzenie Federalne, jeżeli w tym czasie nie zostanie przyjęta przez naród.

3. Ustawa federalna uznana za pilną, która nie ma podstawy w Konstytucji, traci moc po roku od jej przyjęcia przez Zgromadzenie Federalne, jeżeli w tym czasie nie zostanie przyjęta przez naród i kantony. Należy określić termin, do którego obowiązuje.

4. Ustawa federalna uznana za pilną, która nie zostanie przyjęta w referendum, nie może zostać ponowiona.

Artykuł 166

Stosunki z zagranicą i umowy międzynarodowe

1. Zgromadzenie Federalne uczestniczy w kształtowaniu polityki zagranicznej i nadzoruje stosunki z zagranicą.

2. Wyraża ono zgodę na umowy międzynarodowe; wyłączone są umowy, dla których zawarcia właściwa jest Rada Federalna, na podstawie ustawy lub umowy międzynarodowej.

Artykuł 167

Finanse

Zgromadzenie Federalne uchwala wydatki Federacji, ustala preliminarz i zatwierdza sprawozdanie finansowe państwa.

Artykuł 168

Wybory

1. Zgromadzenie Federalne wybiera członków Rady Federalnej, Kanclerza Federalnego, sędziów Sądu Federalnego i generała. 13)

2. Ustawa może upoważnić Zgromadzenie Federalne do przeprowadzenia lub zatwierdzenia innych wyborów.

Artykuł 169

Zwierzchni nadzór

1. Zgromadzenie Federalne wykonuje zwierzchni nadzór nad Radą Federalną i administracją federalną, sądami federalnymi i innymi podmiotami, którym powierzono realizację zadań Federacji.

2. Wobec przewidzianych przez ustawę specjalnych przedstawicieli komisji nadzorujących nie skutkuje żaden obowiązek dochowania tajemnicy.

Artykuł 170

Badanie skuteczności

Zgromadzenie Federalne troszczy się o badanie skuteczności środków podejmowanych przez Federację.

Artykuł 171

Zlecenia dla Rady Federalnej

Zgromadzenie Federalne może zlecać zadania Radzie Federalnej. Ustawa określi szczegóły, a zwłaszcza środki, za pomocą których Zgromadzenie Federalne może wpływać na sprawy z zakresu właściwości Rady Federalnej.

Artykuł 172

Stosunki między Federacją a kantonami

1. Zgromadzenie Federalne sprawuje pieczę nad stosunkami między Federacją a kantonami.

2. Udziela ona gwarancji dla konstytucji kantonów.

3. Wyraża ona zgodę na zawarcie przez kantony umów między sobą i z zagranicą, jeżeli Rada Federalna lub inny kanton wniesie sprzeciw.

Artykuł 173

Dalsze zadania i uprawnienia

1. Zgromadzenie Federalne ma ponadto następujące zadania i uprawnienia:

a. podejmuje środki dla ochrony bezpieczeństwa zewnętrznego, niezawisłości i neutralności Szwajcarii;

b. podejmuje środki dla ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego;

c. jeżeli wymagają tego sytuacje nadzwyczajne, dla realizacji zadań wymienionych w pkt a i b może wydawać rozporządzenia lub zwykłe uchwały federalne;

d. zarządza pełnienie służby czynnej i mobilizuje w tym celu armię lub jej część;

e. podejmuje środki na realizację prawa federalnego;

f. rozstrzyga o ważności inicjatyw ludowych, które doszły do skutku;

g. współdziała w planowaniu ważnych czynności państwa;

h. rozstrzyga o aktach indywidualnych, o ile federalna ustawa wyraźnie to przewiduje;

i. rozstrzyga konflikty kompetencyjne między naczelnymi organami federalnymi;

k. rozstrzyga w sprawach ułaskawień i amnestii.

2. Zgromadzenie Federalne zajmuje się poza tym sprawami, które należą do kompetencji Federacji i nie zostały przekazane innym organom.

3. Ustawa może przekazać Zgromadzeniu Federalnemu dalsze zadania i uprawnienia.

Rozdział 3

Rada Federalna i administracja federalna

Oddział 1

Organizacja i postępowanie

Artykuł 174

Rada Federalna

Rada Federalna jest najwyższą władzą rządzącą i wykonawczą Federacji.

Artykuł 175

Skład i wybory

1. Rada Federalna składa się z siedmiu członków.

2. Członków Rady Federalnej wybiera Zgromadzenie Federalne po każdym całkowitym odnowieniu Rady Narodowej.

3. Z jednego kantonu nie może być wybrany więcej niż jeden członek Rady Federalnej.

Artykuł 176

Przewodnictwo

1. Prezydent Federacji przewodniczy Radzie Federalnej.

2. Prezydenta Federacji oraz wiceprezydenta Federacji wybiera Zgromadzenie Federalne spośród członków Rady Federalnej na okres jednego roku.

3. Wykluczony jest ponowny wybór na kolejny rok. Prezydent Federacji nie może być wybrany na wiceprezydenta na kolejny rok.

Artykuł 177

Zasada kolegialności i departamentalności

1. Rada Federalna decyduje kolegialnie.

2. Sprawy Rady Federalnej w celu ich przygotowania i wykonania rozdziela się według departamentów na poszczególnych jej członków.

3. Departamentom i podległym im jednostkom administracyjnym przekazuje się sprawy do samodzielnego załatwienia; muszą być przy tym zagwarantowane odwoławcze środki prawne.

Artykuł 178

Administracja federalna

1. Rada Federalna kieruje administracją federalną. Dba o odpowiednią organizację i celową realizację zadań.

2. Administracja federalna dzieli się na departamenty; każdym departamentem kieruje członek Rady Federalnej.

3. Zadania administracji mogą być na podstawie ustawy przenoszone na organizacje i osoby prawa publicznego lub prywatnego spoza administracji federalnej.

Artykuł 179

Kancelaria Federalna

Kancelaria Federalna jest ogólną placówką sztabową Rady Federalnej 14) . Jest ona kierowana przez Kanclerza Federalnego.

Oddział 2

Kompetencje

Artykuł 180

Polityka rządu

1. Rada Federalna określa cele i środki swojej polityki rządowej. Planuje i koordynuje działalność państwową.

2. Obszernie i w odpowiednim czasie informuje ona opinię publiczną o swojej działalności, o ile przeważające interesy publiczne lub prywatne nie stoją temu na przeszkodzie.

Artykuł 181

Prawo inicjatywy

Rada Federalna przedstawia Zgromadzeniu Federalnemu projekty aktów normatywnych.

Artykuł 182

Stanowienie prawa i wykonywanie

1. Rada Federalna wydaje przepisy stanowiące prawo w formie rozporządzeń, o ile jest do tego upoważniona przez Konstytucję lub ustawę.

2. Zajmuje się ona wykonywaniem ustaw, uchwał Zgromadzenia Federalnego oraz wyroków organów sądowych Federacji.

Artykuł 183

Finanse

1. Rada Federalna opracowuje plan finansowy, projektuje preliminarz i sporządza sprawozdanie rachunkowe państwa.

2. Dba ona o zgodne z przepisami wykonywanie budżetu.

Artykuł 184

Stosunki z zagranicą

1. Rada Federalna zajmuje się sprawami zagranicznymi z zachowaniem prawa współdziałania Zgromadzenia Federalnego; reprezentuje Szwajcarię na zewnątrz.

2. Podpisuje umowy i je ratyfikuje. Przedstawia je Zgromadzeniu Federalnemu dla wyrażenia zgody.

3. O ile obrona interesów kraju tego wymaga, Rada Federalna może wydawać rozporządzenia i zarządzenia. Rozporządzenia wymagają określenia terminu ich obowiązywania.

Artykuł 185

Bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne

1. Rada Federalna podejmuje środki dla zapewnienia bezpieczeństwa zewnętrznego, niezawisłości i neutralności Szwajcarii.

2. Podejmuje ona środki dla ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego.

3. Może ona, bezpośrednio opierając się na tym przepisie, wydawać rozporządzenia i zarządzenia dla zapobieżenia występującym lub bezpośrednio grożącym poważnym zakłóceniom porządku publicznego albo bezpieczeństwu wewnętrznemu lub zewnętrznemu. Tego rodzaju rozporządzenia wymagają określenia terminu ich obowiązywania.

4. W pilnych przypadkach może ona ogłaszać mobilizację armii. Jeżeli mobilizacja dotyczy więcej niż 4 000 żołnierzy do pełnienia służby czynnej lub powołanie trwa dłużej niż trzy tygodnie, należy bezzwłocznie zwołać Zgromadzenie Federalne.

Artykuł 186

Stosunki między Federacją i kantonami

1. Rada Federalna troszczy się o pielęgnowanie stosunków Federacji z kantonami i współpracuje z nimi.

2. Zatwierdza ona akty normatywne kantonów, których wprowadzenia wymaga prawo federalne.

3. Może ona zgłaszać sprzeciw wobec umów między kantonami lub kantonów z zagranicą.

4. Czuwa ona nad przestrzeganiem prawa federalnego, jak i konstytucji kantonów oraz umów kantonów i podejmuje niezbędne środki.

Artykuł 187

Dalsze zadania i uprawnienia

1. Rada Federalna ma ponadto następujące zadania i uprawnienia:

a. nadzoruje federalną administrację i inne podmioty wykonujące zadania Federacji;

b. składa regularnie Zgromadzeniu Federalnemu sprawozdanie ze swoich czynności oraz o stanie państwa;

c. przeprowadza czynności związane z powołaniem lub wyborami, jeżeli nie przysługuje to innym organom;

d. rozpatruje skargi, o ile przewiduje to ustawa.

2. Ustawa może powierzyć Radzie Federalnej dalsze zadania i uprawnienia.

Rozdział 4

Sąd Federalny

Artykuł 188

Pozycja prawna

1. Sąd Federalny jest najwyższą władzą wymiaru sprawiedliwości Federacji.

2. Ustawa określa organizację i postępowanie.

3. Sąd Federalny powołuje swoją administrację.

4. Przy wyborze sędziów Sądu Federalnego Zgromadzenie Federalne uwzględnia reprezentację języków urzędowych.

Artykuł 189

Sądownictwo konstytucyjne

1. Sąd Federalny rozpoznaje:

a. skargi na naruszenie praw konstytucyjnych;

b. skargi na naruszenie autonomii gmin i innych gwarancji kantonów na korzyść korporacji prawa publicznego;

c. skargi na naruszenie umów międzynarodowych lub umów kantonów;

d. publicznoprawne spory między Federacją a kantonami lub między kantonami.

2. Ustawa może przekazać innym władzom federalnym rozstrzyganie określonych spraw.

Artykuł 190

Sądownictwo cywilne, karne i administracyjne

1. Ustawa określa właściwość Sądu Federalnego w sprawach cywilnych, karnych i administracyjnych oraz w innych dziedzinach prawa.

2. Kantony mogą przekazać Sądowi Federalnemu, za zgodą Zgromadzenia Federalnego, rozstrzyganie sporów z zakresu kantonalnego prawa administracyjnego.

Artykuł 191

Miarodajne prawo

Ustawy federalne i prawo międzynarodowe są miarodajne dla Sądu Federalnego oraz innych władz stosujących prawo.



13) Pojęcie "generał" (nazwa historyczna) oznacza głównodowodzącego federalną armią szwajcarską. Wybiera go Zgromadzenie Federalne w sytuacji, gdy ze względu na ochronę neutralności lub niezawisłości kraju, zachodzi potrzeba zarządzenia powszechnej mobilizacji lub jest ona zarządzona (przyp. tłum.).

14) Specyficzne określenie, w tekście niem. stanowiącym podstawę przekładu: "Stabstelle", w tekście franc. "l'etat-major", w tekście wł. "lo stato maggiore", przetłumaczone jako "placówka sztabowa", określa nie tylko pozycję i funkcje tego organu, który ma spełniać rolę sekretariatu Rady Federalnej, ale także wielorakie funkcje informacyjne, planistyczne, przygotowawcze, organizacyjne, koordynacyjne i kontrolne (BBl 1997 nr 1, s. 409), (przyp. tłum.).




Tytuł 6

ZMIANA KONSTYTUCJI FEDERALNEJ I PRZEPISY PRZEJŚCIOWE

Rozdział 1

Zmiana

Artykuł 192

Zasada

1. Konstytucja Federalna może być w każdym czasie całkowicie lub częściowo zmieniona.

2. Jeżeli Konstytucja Federalna lub oparte na niej ustawodawstwo nie stanowi inaczej, zmiana następuje na drodze ustawodawczej.

Artykuł 193

Zmiana całkowita

1. Zmiana całkowita Konstytucji Federalnej może zostać zaproponowana przez naród lub przez każdą z rad albo zostać uchwalona przez Zgromadzenie Federalne.

2. Jeżeli inicjatywa pochodzi od narodu lub gdy obie rady nie są jednomyślne, naród rozstrzyga o przeprowadzeniu zmiany całkowitej.

3. Jeżeli naród opowie się za zmianą całkowitą, obie rady zostają wybrane na nowo.

4. Nie mogą zostać przy tym naruszone obowiązujące postanowienia prawa międzynarodowego.

Artykuł 194

Zmiana częściowa

1. Zmianę częściową Konstytucji Federalnej może inicjować naród lub może ona zostać uchwalona przez Zgromadzenie Federalne.

2. Zmiana częściowa musi zachować jedność materii i nie może naruszać obowiązujących postanowień prawa międzynarodowego.

3. Inicjatywa ludowa w sprawie zmiany częściowej musi ponadto zachować jedność formy.

Artykuł 195

Wejście w życie

Całkowicie lub częściwo zmieniona Konstytucja Federalna wchodzi w życie po jej przyjęciu przez naród i kantony.

Rozdział 2

Przepisy przejściowe

Artykuł 196

1. Przepis przejściowy do art. 84 (Ruch tranzytowy przez Alpy)

Przemieszczenie tranzytowego ruchu towarowego na szyny musi zostać zakończone w ciągu 10 lat od przyjęcia inicjatywy ludowej w sprawie ochrony regionów alpejskich przed ruchem tranzytowym.

2. Przepis przejściowy do art. 85 (Zryczałtowana opłata od samochodów ciężarowych)

1. Federacja pobiera roczną opłatę za korzystanie z dróg otwartych dla ogólnego ruchu od krajowych i zagranicznych pojazdów samochodowych i przyczep o wadze łącznej ponad 3,5 t.

2. Opłata ta wynosi:

a. od samochodów ciężarowych i siodełkowych o wadze

- ponad 3,5 do 12 t 650 franków

- ponad 12 do 18 t 2.000 franków

- ponad 18 do 26 t. 3 000 franków

- ponad 26 t. 4 000 franków

b. od przyczep o wadze

- ponad 3,5 do 8 t 650 franków

- ponad 8 do 10 t 1 500 franków

- ponad 10 t 2 000 franków

c. od autokarów 650 franków

3. Ustawa federalna może dostosowywać stawki opłat, o ile uzasadniają to koszty ruchu drogowego.

4. Rada Federalna może poza tym dostosować w drodze rozporządzenia kategorie taryf od 12 t według ust. 2 do każdorazowych zmian kategorii ciężaru w ustawie o ruchu drogowym.

5. Rada Federalna określa odpowiednio zróżnicowane stawki opłat od pojazdów samochodowych, które nie przez cały rok pozostają się w ruchu drogowym w Szwajcarii; uwzględnia przy tym koszty pobierania opłat.

6. Rada Federalna określa wykonanie. Może ona określić stawki w myśl ust. 2 dla szczególnych rodzajów pojazdów samochodowych, zwolnić od opłat określone pojazdy samochodowe lub wprowadzić szczególne regulacje, w szczególności za ruch pojazdów w obszarze granicznym. Przy tym pojazdy samochodowe zarejestrowane za granicą nie mogą być traktowane lepiej niż szwajcarskie. Rada Federalna może przewidzieć kary pieniężne za wykroczenia. Kantony pobierają opłaty od pojazdów samochodowych zarejestrowanych w kraju.

7. W drodze ustawodawstwa może nastąpić całkowite lub częściowe zniesienie tych opłat.

8. Przepis niniejszy obowiązuje do czasu wejścia w życie ustawy o ruchu samochodów ciężarowych z dnia 19 grudnia 1997 r.

3. Przepis przejściowy do art. 87 (Koleje żelazne i inne środki komunikacji)

1. Wielkie plany budowy kolei obejmują nową kolejową alpejską magistralę tranzytową (NEAT), Kolej 2000, przyłączenie wschodniej i zachodniej Szwajcarii do wysoko wydajnej sieci europejskich kolei oraz poprawienie ochrony przed hałasem wzdłuż linii kolejowej aktywnymi i pasywnymi środkami.

2. W celu finansowania wszelkich projektów budowy kolei Rada Federalna może:

a. przeznaczyć cały dochód ze zryczałtowanych opłat od ruchu samochodów ciężarowych według art. 196 liczba 2, do czasu wejścia w życie opłat od samochodów ciężarowych zależnych od mocy lub zużycia według art. 85, i w tym celu zwiększyć stawki opłat maksymalnie do 100%;

b. przeznaczyć maksymalnie dwie trzecie dochodu z opłat zależnych od mocy lub zużycia samochodów ciężarowych według art. 85;

c. przeznaczyć środki pochodzące z opodatkowania materiałów pędnych na podstawie art. 86 ust. 3 lit. b, dla pokrycia 23 % ogólnych nakładów na linie bazowe NEAT;

d. pożyczyć z rynku kapitałowego, jednakże najwyżej 25 % ogólnych nakładów na NEAT, Kolej 2000 i przyłączenie wschodniej i zachodniej Szwajcarii do wysokowydajnej sieci europejskich kolei;

e. podnieść wszelkie stawki podatku od wartości dodanej (łącznie z dopłatą) o 0,1 punktu procentowego, ustalone w art. 196 pkt 14 oraz art. 130;

f. przewidzieć uzupełniające finansowanie przez osoby prywatne i organizacje międzynarodowe.

3. Finansowanie wszelkich projektów budowy kolei zgodnie z ust. 1 następuje za pośrednictwem funduszu podporządkowanego Federacji i prowadzącego własne rachunki. Środki pochodzące z wymienionych w ust. 2 opłat i podatków będą księgowane na rachunek finansowy Federacji i w tym samym roku wpłacone do funduszu. Federacja może zapewnić funduszowi zaliczki. Zgromadzenie Federalne wydaje regulamin funduszu w formie rozporządzenia.

4. Cztery wielkie projekty budowy kolei zgodnie z ust. 1 zostaną uchwalone w formie ustaw federalnych. Dla każdego wielkiego projektu jako całości trzeba wykazać potrzebę i zdolność wykonawczą. Przy projekcie NEAT poszczególne fazy budowy stanowią części składowe ustawy federalnej. Zgromadzenie Federalne zezwala na użycie niezbędnych środków z obowiązującymi kredytami. Rada Federalna zatwierdza etapy budowy i określa harmonogram prac.

5. Postanowienie niniejsze obowiązuje do czasu zakończenia budowy i finansowania (zwrotu udzielonych zaliczek) wspomnianych w ust. 1 wielkich planów budowy kolei.

4. Przepis przejściowy do art. 90 (Energia jądrowa)

Do 23 września 2000 r. nie będą udzielane żadne zezwolenia ogólne na budowę, uruchomienie lub prowadzenie nowych urządzeń do wytwarzania energii jądrowej.

5. Przepis przejściowy do art. 95 (Działalność zarobkowa w gospodarce prywatnej)

Do czasu wydania ustawy federalnej kantony są zobowiązane do wzajemnego uznawania świadectw ukończenia wykształcenia zawodowego.

6. Przepis przejściowy do art. 102 (Zaopatrzenie kraju)

1. Federacja zabezpiecza zaopatrzenie kraju w zboże na chleb i mąkę do wypieku.

2. Niniejsze postanowienie przejściowe pozostaje w mocy najdłużej do dnia 31 grudnia 2003 r.

7. Przepis przejściowy do art. 103 (Polityka strukturalna)

Kantony mogą nie dłużej niż w ciągu 10 lat od wejścia w życie konstytucji zachować istniejące regulacje, które w celu zapewnienia egzystencji znaczącej części określonych gałęzi przemysłu gastronomiczno-hotelowego, uzależniają otwieranie zakładów od zapotrzebowania.

8. Przepis przejściowy do art. 106 (Gry hazardowe)

1. Artykuł 106 wchodzi w życie wraz z wejściem w życie nowej ustawy federalnej o grach hazardowych i domach gry.

2. Do tego czasu obowiązują następujące postanowienia:

a. tworzenie i prowadzenie domów gry jest zabronione;

b. rządy kantonalne mogą zezwolić, z zachowaniem warunków podyktowanych dobrem publicznym, na prowadzenie tego rodzaju gier rozrywkowych, które do wiosny 1925 r. były normalnie w zwyczaju w kasynach, o ile w ocenie władz udzielających zezwolenia tego rodzaju działalność wydaje się konieczna do utrzymania lub rozwoju ruchu turystycznego z zagranicy i jest prowadzona przez powołane w tym celu przedsiębiorstwo. Kantony mogą jednak zakazać gier tego rodzaju.

c. Rada Federalna wyda rozporządzenie w sprawie ograniczeń podyktowanych dobrem publicznym. Stawka nie może przekroczyć 5 franków.

d. każde zezwolenie kantonalne podlega zatwierdzeniu przez Radę Federalną.

e. jedna czwarta dochodów brutto z gier rozrywkowych podlega odprowadzeniu do Federacji, która tę część bez potrącenia powinna przeznaczyć na swoje własne świadczenia dla ofiar szkód żywiołowych, jak i na ogólnoużyteczne instytucje opieki społecznej.

f. Federacja może podejmować odpowiednie środki także w odniesieniu do loterii.

9. Przepis przejściowy do art. 110 ust. 3 (Święto federalne)

1. Do czasu wejścia w życie zmienionego ustawodawstwa szczegóły określa Rada Federalna.

2. Dnia święta federalnego nie zalicza się do dni świątecznych według art. 18 ust. 2 prawa pracy.

10. Przepis przejściowy do art. 112 (Ubezpieczenia na starość, dla wdów, wdowców i sierot oraz z powodu inwalidztwa)

Dopóki federalne ubezpieczenia na starość, dla wdów, wdowców i sierot oraz z powodu inwalidztwa nie pokrywa potrzeb życiowych, Federacja przekazuje kantonom dotacje na finansowanie i świadczenia uzupełniające.

11. Przepis przejściowy do art. 113 (Ubezpieczenie zawodowe)

Ubezpieczeni, którzy należą do pokolenia wstępującego i na skutek tego nie będą rozporządzać pełnym okresem składkowym, powinni w zależności od ich dochodów w przeciągu 10 do 20 lat od wejścia w życie ustawy otrzymać ustawowo określone świadczenie minimalne.

12. Przepis przejściowy do art. 126 (Zarządzanie finansami)

1. Nadwyżki wydatków w budżecie Federacji należy ograniczać przez oszczędności, aż do uzyskania istotnego zrównoważenia budżetu.

2. W roku obrachunkowym 1999 deficyt nie może przekroczyć 5 miliardów franków, a w roku obrachunkowym 2000 - 2,5 miliarda franków; w roku obrachunkowym 2001 musi być zmniejszony do maksymalnie 2 % dochodów.

3. Jeżeli wymaga tego sytuacja gospodarcza, większość obu rad może przedłużyć najwyżej o dwa lata, w drodze rozporządzenia, terminy określone w ust. 2.

4. Zgromadzenie Federalne i Rada Federalna uwzględniają założenia, ustalone w ust. 2, przy przygotowywaniu preliminarza i wieloletniego planu finansowego oraz przy rozpatrywaniu wszelkich przedłożeń ze skutkami finansowymi.

5. Przy wykonywaniu preliminarza Rada Federalna wykorzystuje nadarzające się możliwości oszczędzania. W tym celu może zablokować już zaaprobowane zobowiązania płatnicze i kredytowe. Pozostają zachowane ustawowe roszczenia i świadczenia przyznane prawomocnie w konkretnych przypadkach.

6. Jeżeli założenia ustalone w ust. 2 nie osiągną celu, Rada Federalna ustali, jakie należności muszą być dodatkowo zablokowane. W tym celu:

a. postanawia o dodatkowych oszczędnościach w ramach swojej właściwości;

b. wnosi do Zgromadzenia Federalnego o dokonanie niezbędnych zmian w ustawach dla uzyskania dodatkowych oszczędności.

7. Rada Federalna oszacowuje ogólną kwotę dodatkowych oszczędności tak, aby założenia mogły być osiągnięte maksymalnie z dwuletnim opóźnieniem. Oszczędności powinny być poczynione zarówno przy świadczeniach na rzecz osób trzecich, jak i w zakresie federalnym.

8. Rady federalne postanowią o wnioskach Rady Federalnej na tej samej sesji i odpowiedni akt wprowadzą w życie zgodnie z art. 165 konstytucji; są one związane sumą projektowanych przez Radę Federalną oszczędności według ust. 6.

9. O ile nadwyżka wydatków w późniejszym roku obrachunkowym ponownie przekroczy 2 % dochodów, to w kolejno następującym roku obrachunkowym należy go zredukować do tej wartości. Jeżeli wymaga tego sytuacja gospodarcza, Zgromadzenie Federalne w drodze rozporządzeniu może przesunąć termin najwyżej o dwa lata. W pozostałym zakresie postępowanie odbywa się zgodnie z ust. 4-8.

10. Niniejsze postanowienie obowiązuje do czasu zastąpienia go przez prawnokonstytucyjne środki ograniczania deficytu i zadłużenia.

13. Przepis przejściowy do art. 128 (Okres pobierania podatków)

Uprawnienie do pobierania bezpośrednich podatków federalnych jest ograniczone do końca 2006 r.

14. Przepis przejściowy do art. 130 (Podatek od wartości dodanej)

1. Do czasu wejścia w życie ustawy o podatku od wartości dodanej Rada Federalna wydaje przepisy wykonawcze. Do przepisów wykonawczych odnoszą się następujące zasady:

a. Podatkowi podlegają:

1. dostawy towarów i usług, które odpłatnie (łącznie z użyciem na potrzeby własne) wykonuje przedsiębiorstwo w kraju:

2. wwóz towarów.

b. Od podatku, bez prawa do odliczenia podatku wliczonego przez dostawców do rachunku, są wyłączone:

1. świadczenia realizowane przez pocztę szwajcarską w ramach zastrzeżonych sobie usług, z wyjątkiem przewozu osób;

2. świadczenia w zakresie służby zdrowia;

3. świadczenia w zakresie pomocy społecznej i bezpieczeństwa socjalnego;

4. świadczenia w zakresie wychowania, nauki oraz opieki nad dziećmi i młodzieżą;

5. świadczenia kulturalne;

6. obrót ubezpieczeniowy;

7. obroty w zakresie obrotu pieniężnego i kapitałowego, z wyjątkiem zarządu majątkiem i spraw inkasa;

8. przekaz, wynajem na czas nieokreślony oraz dzierżawa gruntów;

9. zakłady, loterie i inny gry hazardowe;

10. usługi, które organizacje nieprowadzące działalności zarobkowej świadczą swoim członkom za określoną w statucie składkę.

11. dostawy stosowanych jako takie w kraju urzędowych znaków wartościowych.

Dla zachowania neutralności konkurencji i uproszczenia pobierania podatku może być dopuszczone dobrowolne opodatkowanie od obrotów wymienionych w tych punktach z prawem do odliczenia podatku wliczonego przez dostawców do rachunku.

c. Zwolnione są od podatku, z prawem do odliczenia podatku wliczonego przez dostawców do rachunku:

1. wywóz towarów i usług świadczonych za granicą;

2. usługi związane z wywozem lub przewozem towarów.

d. Od obowiązku podatku z tytułu obrotów w kraju są wyłączone:

1. przedsiębiorstwa o podlegającym rocznemu opodatkowaniu obrocie całkowitym w kwocie nie wyższej niż 75 000 franków;

2. przedsiębiorstwa o podlegającym rocznemu opodatkowaniu obrocie całkowitym w kwocie nie wyższej niż 250 000 franków, o ile należność podatkowa, po potrąceniu podatku obrotowego wliczonego w rachunki dostawców, regularnie nie przekracza 4 000 franków rocznie;

3. rolnicy, leśnicy i ogrodnicy, którzy dostarczają produkty wyłącznie z własnego gospodarstwa oraz handlarze bydłem;

4. artyści, malarze i rzeźbiarze za tworzone przez nich osobiście dzieła sztuki.

Dla zachowania neutralności konkurencji i dla uproszczenia pobierania podatku może być dopuszczone dobrowolne opodatkowanie od obrotów wymienionych w tych punktach z prawem do odliczenia podatku wliczonego przez dostawców do rachunku.

e. Podatek wynosi:

1. 2,0 % od dostaw lub wwozu następujących towarów, które Rada Federalna może dokładniej określić:

- wody w wodociągach,

- artykułów żywnościowych i napoi, z wyjątkiem napojów alkoholowych,

- bydła, drobiu, ryb,

- zboża,

- nasion, sadzonek bulwiastych i cebulkowatych, żywych roślin, sadzonek, pędów oraz kwiatów ciętych oraz gałązek, także przywiązanych do bukietów, wieńców i temu podobnych,

- pasz, kiszonek, podściółek, nawozów i środków ochrony roślin,

- leków,

- gazet, czasopism, książek i innych druków w rozmiarze podlegającym określeniu przez Radę Federalną;

2. 2,0 % od usług zakładów radiowych i telewizyjnych, o ile nie mają one komercyjnego charakteru;

3. 6,5 % od dostaw i wwozu innych towarów oraz od wszystkich innych podlegających podatkowi od usług.

f. Podatek będzie obliczony od zapłaty; przy braku zapłaty oraz przy wwozie miarodajna jest wartość towarów lub usług.

g. Podatkiem są obciążeni:

1. podatnicy, którzy dokonują obrotu podlegającego podatkowi;

2. odbiorcy usług, pochodzących z zagranicy, o ile ich obrót całkowity przekracza rocznie 10 000 franków;

3. zobowiązani do opłat celnych lub zgłoszenia celnego, wwożący towar.

h. Na podatniku ciąży podatek od obrotu podlegającego opodatkowaniu; o ile wykorzystuje on dostarczone mu towary lub usługi dla obrotów podlegających opodatkowaniu w kraju lub za granicą, to może on w podatkowym rozliczeniu od podatku, do którego jest zobowiązany, odliczyć następujące podatki wliczone w rachunkach dostawców:

1. te, które inni podatnicy przesunęli na niego oraz

2. te, które zostały uiszczone za przywóz towarów lub sprowadzenie usług z zagranicy;

3. 2,0 % ceny surowców, które nabył z nie podlegającego opodatkowaniu gospodarstwa zgodnie z literą d pkt 3.

Od wydatków, które nie mają handlowego charakteru, nie przysługuje prawo odliczenia.

i. Podatek i odliczenia będą rozliczane w zasadzie kwartalnie.

k. W celu opodatkowania obrotu złotymi monetami i czystym złotem oraz towarów, które już podlegają szczególnym obciążeniom skarbowym, mogą być wydane odrębne przepisy.

l. Można zarządzić uproszczenia, o ile nie spowoduje to istotnych skutków ani dla dochodów podatkowych ani dla konkurencji, i o ile na skutek tego rozliczenia podatkowe nie okażą się dla innych podatników nadmiernie uciążliwe.

m. Oszustwa podatkowe i zagrożenia uszczupleniem wpływów podatkowych będą karane odpowiednio do pozostałego prawa karnego podatkowego.

n. Przewidziane w art. 7 ustawy federalnej o wykroczeniach szczególne regulacje dotyczące karalności działalności gospodarczej mogą mieć zastosowanie w sprawach, w których może być brana pod uwagę kara pieniężna nie przekraczająca 5 000 franków.

2. W ciągu pierwszych pięciu lat po wprowadzeniu podatku od wartości dodanej przeznaczy się 5 % zysku rocznie z tego podatku na obniżenie premii w ubezpieczeniach zdrowotnych na rzecz podatników niższych klas podatkowych. Zgromadzenie Federalne postanowi, w jaki sposób udział w podatku od wartości dodanej związany z tym celem ma dalsze zastosowanie po upływie tego terminu.

3. Federacja może, za usługi turystyczne świadczone w kraju, ustalić ustawowo niższe stawki podatku od towarów i usług, o ile z usług tych w znacznym wymiarze korzystają cudzoziemcy i wymaga tego konkurencyjność 15) .

4. Uprawnienie do pobierania podatku od towarów i usług jest ograniczone do końca 2006 r.

15. Przepis przejściowy do art. 131 (Podatek od piwa)

Do czasu wydania ustawy federalnej podatek od piwa będzie pobierany według dotychczasowego prawa.

16. Przepis przejściowy do art. 132 (Udział kantonów w podatku rozliczeniowym)

Do czasu nowej regulacji wyrównania finansowego między kantonami udział kantonów w dochodzie z podatku rozliczeniowego wynosi 12 %. Jeżeli stawka podatku rozliczeniowego przekracza 30 %, udział kantonów wynosi 10 %.

II

1. Konstytucja Federalna Konfederacji Szwajcarskiej z dnia 29 maja 1874 r. zostaje uchylona.

2. Następujące przepisy Konstytucji Federalnej, które należy przenieść do prawa ustawowego, obowiązują nadal do czasu wejścia w życie odpowiednich przepisów ustawowych:

a. Artykuł 32quarter ust. 6 16)

Prowadzenie handlu domokrążnego i wędrownego napojami spirytusowymi jest zakazane.

b. Artykuł 36quinquies ust. 1 zd. pierwsze, zd. drugie do ostatniego i ust. 4 zd. drugie 17)

1. Federacja pobiera opłatę za korzystanie z dróg krajowych pierwszej i drugiej klasy od krajowych i zagranicznych pojazdów silnikowych i przyczep o łącznej wadze 3,5 t w kwocie 40 franków.

2. ... Rada Federalna może zwolnić określone pojazdy od opłat i ustalić regulację specjalną, w szczególności dla ruchu pojazdów w obszarze granicznym. Przy tym pojazdy zarejestrowane za granicą nie mogą być traktowane lepiej niż szwajcarskie. Rada Federalna może przewidzieć kary pieniężne za wykroczenia. Kantony pobierają opłaty od pojazdów zarejestrowanych w kraju i nadzorują przestrzeganie przepisów przez wszystkie pojazdy.

4. ... Ustawa może rozciągnąć opłatę na dalsze kategorie pojazdów, jeżeli nie podlegają one opłatom od samochodów ciężarowych.

c. Artykuł 121bis ust. 1, 2 i ust. 3 zd. pierwsze i drugie 18)

1. Jeżeli Zgromadzenie Federalne uchwali projekt przeciwny, uprawnionym do głosowania zostaną przedstawione na tej samej karcie do głosowania trzy pytania. Każdy uprawniony do głosowania może bez ograniczenia oświadczyć:

1. czy woli inicjatywę ludową od obowiązującego prawa;

2. czy woli projekt przeciwny od obowiązującego prawa;

3. który z dwóch projektów powinien wejść w życie w sytuacji, gdy naród i kantony przedłożą oba projekty nad obowiązujące prawo.

2. Dla każdego pytania bada się oddzielnie osiągnięcie większości bezwzględnej. Pytania, na które nie udzielono odpowiedzi nie będą brane pod uwagę.

3. O ile zostaną przyjęte zarówno inicjatywa ludowa, jak i projekt przeciwny, rozstrzyga wynik odpowiedzi na trzecie pytanie. W życie wejdzie ten projekt, który na to pytanie osiągnął większość w głosowaniu ludowym i w głosowaniu w kantonach.

III

Zmiany Konstytucji Federalnej z 29 maja 1874 r. zostaną przez Zgromadzenie Federalne formalnie dostosowane do nowej Konstytucji. Odpowiednia uchwała nie podlega referendum.

IV

1. Uchwała niniejsza zostaje przedstawiona narodowi i kantonom pod głosowanie.

2. Zgromadzenie Federalne określa datę wejście w życie. 19)

 


15) Z tej kompetencji ustawodawca uczynił użytek; zob. uchwała federalna z dnia 22 marca 1996 r. o specjalnych stawkach podatku od wartości dodanej za usługi noclegowo-hotelowe (AS 1996 2379). Po tym stawka specjalna za usługi noclegowo-hotelowe od 1 października 1996 r. wynosi 3% i obowiązuje do dnia 31 grudnia 2001 r.

16) Art. 96.

17) Art. 70 ust. 2.

18) Art. 129 ust. 6.

19) Zgromadzenie Federalne w dniu 28 września 1999 r. przyjęło uchwałę o wejściu w życie Konstytucji Federalnej z dniem 1 stycznia 2000 r. (BBl 1999 7948); (przyp. tłum










   WASZYM ZDANIEM
Brak wypowiedzi
Dodaj nową wypowiedź:
Autor:
Treść:
Antyspam: 1+6=
Komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu ecoeurope.eu, ekoeurope.eu, ekoenergia.pl, ecoenergia.pl i portal nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy. Przed wstawieniem komentarza, pisania EKO blogu, EKO dom.ekoenergia.pl lub korzystania z EKO czatu przeczytaj REGULAMIN FORUM DYSKUSYJNEGO/SPOŁECZNOŚCI. Naruszenia regulaminu można zgłaszać pod adresem: sekretariat@ecoeurope.eu
R E K L A M A
Polecamy: bzyk-car.pl  Monitor  Wolne  Niezależna  3obieg  Siec118  Db.org.pl  Pod prąd  Wolontariat  Davidicke  Alexjones  Infowars  DB  Centerko  VM  ic  eko-cel  prison  Thrive  T2  Pod  Wolna  N  
Współpraca | Reklama | Linki | Kontakt
dodaj do ulubionych   ustaw jako startową

Portal internetowy: wersja 3.40
Copyright © 2000 - 2017 Ekoenergia.pl - Ecoeurope.eu
Portal Eko : Odnawialne źródła energii
Made in Poland

Realizacja: e-solution © 2006

Portal firmy "Ecoeurope.eu" sp. z o.o. o domenach: ecoeurope.eu, ekoeurope.eu, ekoenergia.pl ,ecoenergia.pl i inne będące jego własnością nie ponosi żadnej odpowiedzialności wobec Użytkowników lub osób trzecich z tytułu szkód, zarówno bezpośrednich jak i pośrednich, w związku z wykorzystaniem danych i informacji zawartych na stronach Portalu i/lub Serwisów.